Geplaatst op Geef een reactie

Fotograferen in het blauwe uur

Blauw uur foto van Deventer in de avond

Fotograferen in het blauwe uur

Blauw uur foto van Deventer in de avond
Auteur: Bart Ros

Bart Ros is een 40 jarige Stadsfotograaf en multimedia deskundige. Hij is bijna dagelijks te vinden bij de IJssel of in de stad voor mooie nieuwe plaatjes. Daarnaast levert hij ook beelden aan de VVV en hotelketens. Ieder jaar brengt hij een kalender uit met zijn beelden en is bezig met zijn 2de boek “buitengewoon Deventer & en omstreken”

Wat is fotograferen in het blauwe uur?

Om succesvol te kunnen zijn bij het fotograferen in het blauwe uur moet je als eerste natuurlijk weten wat het precies is.

Het blauwe uur valt in de periode net voor en na het opgaan en ondergaan van de zon (voor en na het gouden uur). Soms heb je een volledig uur om beelden te maken. Echter afhankelijk van de atmosferische condities, het jaargetijde en soms puur geluk is het eerder zo dat er 15-20 minuten de juiste condities bestaan om mooie beelden te maken.

Maar hoe kan het zijn dat je nog genoeg licht hebt als de zon onder of juist nog niet op is? Dit komt omdat de aarde een bolvormig is. Vertel dit echter niet aan een flat-earther, deze fotograferen namelijk niet op dat moment. De bolvorming van de aarde stelt de zon in staat de atmosfeer, de wolken en het deel van de aarde al te belichten zonder dat wij met onze camera de zon over de horizon kunnen zien. Het resultaat is dan ook vaak een mooie blauwe en soms zelfs paars strakke lucht. Hoe dichter je bij het punt van schemering zit hoe lichter of donkerder de lucht dan ook is.

Foto van De Waag en de Brink in Deventer tijdens het blauwe uur

Wat kunnen we met het blauwe uurtje?

Nu we weten wat het blauwe uur is en wat we kunnen verwachten is, het voor ons als fotograaf natuurlijk ook belangrijk, te weten wat we in het blauwe uur kunnen fotograferen.

Voor mij is fotografie net als andere vormgeving-competenties gebaseerd op een aantal vormtechnische principes. Zoals kleur, vorm en lijnen. Het maken van goede foto’s, die de kijker in de foto trekken (dat willen we immers), tijdens het blauwe uur werken dan ook het beste in combinatie van kunstlicht en reflecties.

Een zoektocht op google zal dan ook al snel foto’s opleveren van stadsaanzichten met water op de voorgrond, monumentale architectuur of juist aan de kust. Maar de sky is de limit natuurlijk. In dit geval dan ook een beetje letterlijk. Creativiteit is key hier.

Foto van het grote kerkhof in Deventer tijdens het blauwe uur met kerstnboom.

Plannen van een blauw uur shoot.

Als Nederlanderse fotografen hebben we het niet altijd makkelijk wat betreft het weer. Vaak kampen we met grijze luchten, regen en dikke bewolking. Allemaal elementen die prima onderwerpen kunnen zijn, maar voor blauw uur fotografie ligt dit wat lastiger.

Daarom is het belangrijk je shoot te plannen. Weet ten eerste wat je wil gaan fotograferen. Desnoods ga je er een paar keer op uit voordat je over gaat de orde van de avond. Het vast leggen van je locatie in het blauwe uurtje. Google image search, Flickr en Instagram zijn geweldige bronnen en apps om goede locaties te vinden.

Het gebruik van Apps is voor mij dan ook essentieel. Zo gebruik ik de “Golden hour” app uit de Apple Appstore (ook verkrijgbaar in googleplay store) om te achterhalen wanneer een mooi moment zou zijn. Ook kan je hier zien wanneer het gouden uur ophoud en het blauwe uur begint. Hier onder een screenshot van van de app. Zoals je kan zien is het bijvoorbeeld aankomende zondag (van schrijven) een perfecte avond om het te gaan proberen.

plannen met goldenhour app

Tips voor het fotograferen in het blauwe uur

Neem altijd een goed statief mee. Zelf gebruik ik de Rollei C6 gemaakt van carbon. Deze is licht & klein maar lekker stabiel. Zonder een statief is het bijna niet mogelijk om te fotograferen in het blauwe uur. Tenzij je de ISO van je kamera erg hoog zet, of toevallig een muurtje tegenkomt om je kamera op te zetten. Beide zijn ver van optimaal. Je wilt geen ruis in je beeld dus een zo laag mogelijke ISO is de beste optie. Ook wil je flexibel zijn, en die muur is dat zeker niet. Een statief dus. Staat er wat wind dan kan je ook je tas er onder hangen voor extra stabiliteit. We fotograferen immers voor of na zonsondergang en bewegingsonscherpte introduceer je al snel.

Zorg ook dat je op tijd komt. Zoals al eerder opgemerkt duurt het blauwe uur vaak maar kort en je wil deze niet missen omdat je nog even bezig was met het uitzetten van je statief. Op tijd bij je locatie zijn helpt ook bij het moeten aanpassen van je eerdere plan. Wellicht waren de locaties die we eerder gevonden hebben met google wel een oude situatie en is de straat opgebroken. Het blijft Nederland natuurlijk. En is het een mooie en bekende locatie, dan staan er vast al 10 andere fotografen en 7 fotoclubs te wachten op het ”moment suprême”. Afhankelijk van hoe sociaal of juist asociaal je bent zul je dan dus moeten uitwijken naar een ander plekje of een potje moeten knokken voor die foto. Het beste is dan ook nadat je alle concurrentie ontwekenof juist verslagen hebt, dat je niet meer van je plek gaat tot dat je alle beelden hebt.

Gebruikt een afstandsbediening of de timer op je kamera. We willen graag scherpe beelden zodat we die mooie skyline of waterfront tot maximale hoogtes kunnen brengen. Voor Instagram maakt dit niet minder uit, maar heb je eindelijk de perfecte foto dan wil je deze natuurlijk ook aan de muur of zelfs aan de muur van een ander. Daarom willen we geen onscherpe beelden door dat de kamera aangeraakt is tijdens opname. Zet je timer dan ook op 2 seconden na het drukken van je sluiterknop en gebruik zelfs een afstandsbediening. Veel kamera’s hebben zelfs een mooie app voor je mobiel om dit te doen.

Is het gebruik van filters noodzakelijk? Niet echt, maar het is natuurlijk jou beeld, dus je mag doen wat je wil. Een ND filter kan soms helpen het water in de periode dat de lucht nog niet heel erg donker is extra glad te krijgen. Zodat die reflecties nog mooier uit komen. Echter is dit niet nodig. In het blauwe uur zit je met ISO 100 (of lager als je kamera dat kan) al snel aan sluitertijden van een paar seconden of meer.

verkeer kootwijk en Apeldoorn tijdens het blauwe uur

Hoe bewerk je blauw uur foto

Wat sommige fotografen ook mogen zeggen over het gebruik van Photoshop, nabewerking van digitale foto’s is een erg belangrijke en onmisbare stap. Dit deden de meesters voor ons immers ook. En als iemand dan zegt “ja maar Ansel Adams…” dan bestel Ansels trilogie over nabewerken in de donkere kamer en gooi je die naar hun hoofd.

Nabewerken IS en BLIJFT essentieel. Zeker als het gaat om blauw uur foto’s. Een RAW beeld is immers niets anders dan een repository van een heleboel mogelijkheden die je sensor ziet op het moment van opname. Afhankelijk van de kracht van deze sensor, wat jou innerlijke oog zag en jou bewerkings skills, haal je deze er dan ook weer uit.

Nabewerking wil ik in een aparte blog uitvoerig bespreken, maar de volgende stappen zijn belangrijk voor een mooie blauwuur foto.

Verlaag je hooglichten, dit brengt de verlichting van reflecties en gebouwen mooi in beeld. Open je schaduwen, afhankelijk van je sensor kan je hier best ver in gaan. Soms kan je een grijsfilter gebruiken in Lightroom of Photoshop om de lucht nog net even wat extra te geven. Dit kan ook met een filter maar dat is ouderwets. Afhankelijk van je eigen inzicht kan je nu de blauw tinten of juist de gele tinten van verlichting wat aanzetten of juist lichter of donkerder maken.

Nu zijn we al een heel eind en is het beeld eigenlijk klaar. Echte die-hards kunnen nu natuurlijk het beeld nog door Photoshop halen voor het mooier maken van reflecties of de inhoud van ramen met verlichting. Ook kan je het beeld nog naar Nik Color Efex halen voor Pro contrast en extra detail tekening.

verkeer aan de welle in Deventer tijdens het blauwe uur

Tot slot

Fotografie is een plezierige bezigheid en na dit verhaal wens ik je dan ook veel plezier met het maken van prachtige beelden in het blauwe uur. Ook voeg ik een paar beelden toe als inspiratie. Succes.

Geplaatst op Geef een reactie

Tele -of groothoeklens?

Tele - of wideangles lens artikel_FOTO_4

Tele-of-groothoeklens

 

 

 

Tele - of wideangle lens artikel_FOTO_1

 

Is bovenstaande foto met een zoomlens of met een groothoek lens gemaakt? Je zou voor beide een argumentkunnen maken. Je zou kunnen beargumenteren dat deze foto met een groothoek lens is gemaakt, omdat er veel in beeld is. Deze foto is echter gemaakt met de Nikon 70-200mm F2.8E FL lens op 105mm.

 

 

 

Welke lens heb ik nodig (in landschapsfotografie)?

 

 

 

Wanneer een fotograaf (beginnend of ervaren) vraagt “welke lens zal ik gebruiken voor mijn landschapsfoto’s” zal zo goed als iedereen antwoorden “voor landschapsfoto’s heb je een wide-angle lens nodig.

 

 

 

Een wide-angle lens is alles onder de 35mm op een Full Frame camera. Op een APSC-camera zal dat ongeveer 23mm zijn. Dit heeft te maken met de resp. 1.5x of 1.6x cropfactor van Nikon of Canon. In dit artikel zal ik altijd uit gaan van de brandpuntsafstand op een Full Frame sensor.

 

 

 

Wat als ik je vertel dat mijn favoriete lens voor landschappen juist een telelens is? Ja, dat lees je goed. Mijn Nikon 70-200mm F2.8S is mijn favoriete lens voor landschapsfotografie. Natuurlijk heb ik ook een wide-angle lens (Nikon 14-30mm F4S), maar dat is voor een ander artikel.

 

 

 

De foto rechts is gemaakt met een Nikon Z7 en de Nikon 70-200mm F2.8S op 100mm.

Tele - of wideangle lens artikel_FOTO_2
Exif: iso64, F3.2, 1/25e, 100mm, Nikon Z7 Leofoto RF-324C statief.

De telelens in landschapsfotografie.

 

 

 

Elke lens is natuurlijk bruikbaar, voor elke soort fotografie die je doet. De resultaten zullen anders bij de soort lens die je gebruikt. Elke lens heeft namelijk zo zijn eigen eigenschappen. Een van de eigenschappen waar ik graag gebruik van maak bij een telelens is de compressie die de telelens de foto van voorziet. De telelens zorgt er namelijk voor dat alles in de verte groter en dichterbij in beeld vergeleken met een wide-angle of medium-angle lens bij dezelfde compositie. Het beeld wordt als ware samengedrukt.

Tele - of wideangle lens artikel_FOTO_3
Iso64, F11, 1/10e op 200mm. Geschoten met een Nikon Z7 en Nikon 70-200/2.8S

Veel van mijn favoriete foto’s zijn geschoten met een telelens. 3 voorbeelden!

 

 

 

Een groot deel van mijn portfolio is geschoten met een telelens, zoals de Nikon 70-200mm F2.8S.

Tele - of wideangles lens artikel_FOTO_4
Iso64, F4, 1/250e op 200mm. Geschoten met een Nikon Z7 en Nikon 70-200/2.8E FL

 

 

 

 

Bovenstaande foto is gemaakt in de bergen in Italië. Ik heb deze foto kunnen maken doordat ik een telelens bij me had en waarbij ik kon inzoomen tot 200mm. Was me dit gelukt zonder telelens? Absoluut niet. Ik had in geen mogelijk zo dichtbij kunnen komen en de achterste piek er zo groot op kunnen krijgen vergeleken met de voorste piek.

Tele - of wideangles lens artikel_FOTO_5
Iso64, F2.8, 1/20e op 200mm. Geschoten met een Nikon Z7 en Nikon 70-200/2.8S

 

 

 

 

Bovenstaande foto is gemaakt in het Speulderbos, vlakbij Ermelo. Bij deze foto heb ik opnieuw ingezoomd tot 200mm en gebruik gemaakt van een klein diafragma van F2.8. Ik weet dat wanneer ik op F2.8 fotografeer en focus op mijn onderwerp wat enkele tientallen meters verwijderd is van mij, mijn Depth of Field (DOF) groot genoeg is om de bomen die mijn onderwerp zijn, scherp te krijgen en de rest onscherp wat achter deze bomen valt. Hierdoor wordt het lichtinval ook minder scherp en heb ik een tunnel view gecreëerd door de onscherpe takken en bomen in de voorgrond. Dit is versterkt doordat mijn onderwerp het lichtste onderdeel is van de foto. Had ik deze foto kunnen maken met een andere lens? Ja en nee. Ja, ik had dezelfde beeldhoek kunnen krijgen met een wide-angle lens, maar dan had ik een hele andere voorgrond gehad. Ik had niet meer de onscherpe gedeelte gehad aan de zijkant van de foto, ik had niet meer de bladeren gehad op de grond in de voorgrond. Had ik hiervoor gekozen om dit met bijvoorbeeld 35mm lens gedaan, dan had ik heel veel afleidende factoren gehad waar de lucht tussen de bomen was gekomen. Omdat het dynamische bereik zo groot is tussen de bomen van het bos en de lucht had ik veel witte delen gehad in mijn foto en had ik nooit deze harmonie gehad tussen lichtspel, de mist en de bomen. Dus, nee ik had niet een andere lens kunnen gebruiken om precies deze foto te maken en ja, ik had een andere lens kunnen gebruiken om een soort gelijke foto te maken, maar deze was minder aantrekkelijk geweest.

 

 

 

Tele - of wideangle lens artikel_FOTO_6

 

 

 

Bij de laatste foto heb ik ook ingezoomd tot 200mm. Dit heb ik gedaan bij deze foto om storende elementen weg te laten uit mijn foto en omdat ik toch zeker 400 meter verwijderd was van dit uitzicht en ik stond hier een stuk hoger dan wanneer ik naar het water was gelopen. Doordat ik ingezoomd heb tot 200mm, zijn de bomen achter het riviertje ook een stuk groter in beeld gekomen en daarmee ook de interessante mist die tussen de bomen hing. Opnieuw een foto die ik niet had kunnen maken als ik alleen maar een groothoek lens had gebruikt om mijn landschapsfoto’s te maken.

 

 

 

Samenvattend. Had ik bovenstaande foto’s kunnen maken met een groothoeklens? Nee dat was niet mogelijk geweest. De combinatie van compressie en onscherpte in foto zijn niet te creëren met een groothoeklens. Maakt het uit welke telelens je gebruikt? Nee, dat maakt niet uit. Ik heb de top of the line telelenzen gebruikt van Nikon, maar tot op zekere hoogte kan je deze foto’s ook absoluut maken met de budget vriendelijke Nikon 55-300mm lens of Canon 55-250mm lens. Wordt het makkelijker wanneer je de beste 70-200mm F2.8 lenzen gebruikt? Ja, dat is zeker waar.

 

 

 

Vergeet dus vooral niet om de volgende keer dat je de natuur in gaat je telelens mee te nemen! Daag je zelf is uit om alleen te fotograferen met je telelens en kijk wat je dan ziet. Kijk naar details, zoek naar die ene aparte boom in het bos en probeer daar een compositie omheen te verzinnen. Het zal je verrassen met welke resultaten je thuis komt!

 

 

 

Wil je meer zien van mijn werk of een keer meelopen met een photowalk door het bos met mij en Bart? Kijk op de website bij de Photowalks of op www.instagram.com/bettmanphotography. Tot snel in het bos!

 

 

 

 

 

 

Geschreven door Matthijs Bettman

 

 

 

Matthijs is 30 jaar oude landschapsfotograaf met een passie voor het bos. Matthijs zijn foto’s onderscheiden zich door het gebruik van kleur en door bekende locaties er nieuw uit te laten zien. De foto’s van Matthijs zijn onder andere gepubliceerd bij verschillende reisbureaus, reisbladen en bij National Geographic. Bekijk ook zijn website: www.bettmanphotography.com